44GUN.ORG

O, həm sovet dövründə, həm də müstəqillik illərində ölkənin siyasi həyatında mühüm rol oynamışdır. Onun fəaliyyəti Azərbaycanın dövlət idarəçiliyinin formalaşmasına və beynəlxalq mövqeyinin güclənməsinə ciddi təsir göstərmişdir.
Heydər Əliyev 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində dünyaya gəlmişdir. Təhsilini başa vurduqdan sonra dövlət təhlükəsizlik orqanlarında çalışmağa başlamış və qısa müddətdə yüksək vəzifələrə yüksəlmişdir. Onun idarəçilik bacarığı və sərt nizam-intizamı həmin dövrdə diqqət çəkirdi.
1969-cu ildə Azərbaycan Kommunist Partiyasının rəhbəri seçilən Heydər Əliyev respublikanın inkişafı üçün bir sıra layihələr həyata keçirdi. Sənaye müəssisələrinin tikilməsi, kənd təsərrüfatının inkişafı, yolların salınması və təhsil sahəsində yeniliklər onun rəhbərliyi dövründə geniş vüsət aldı. Həmin illərdə Azərbaycandan ittifaq səviyyəsində tanınan mütəxəssislər və alimlər yetişdi.
1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycan ağır siyasi böhran və müharibə şəraitində idi. 1993-cü ildə xalqın çağırışı ilə Heydər Əliyev hakimiyyətə qayıtdı. Onun prezidentliyi dövründə dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısı alındı, ordu quruculuğuna başlanıldı və ölkədə nisbi sabitlik yaradıldı.
Xüsusilə enerji siyasəti Heydər Əliyevin fəaliyyətində əsas istiqamətlərdən biri idi. Xarici neft şirkətləri ilə bağlanan müqavilələr Azərbaycanın iqtisadiyyatına böyük maliyyə axını gətirdi. Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri layihəsi də həmin strategiyanın mühüm hissəsi idi və Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarında mövqeyini gücləndirdi.
Heydər Əliyev güclü siyasi iradəyə malik lider kimi tanınırdı. Tərəfdarları onu müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu hesab edir. Lakin tənqidçilər onun dövründə siyasi azadlıqların məhdudlaşdırıldığını və hakimiyyətin mərkəzləşdirildiyini bildirirlər. Bu səbəbdən onun fəaliyyəti tarixçilər və siyasətşünaslar tərəfindən müxtəlif cür qiymətləndirilir.
2003-cü ildə vəfat edən Heydər Əliyev Azərbaycan tarixində dərin iz qoymuş siyasi şəxsiyyətlərdən biri olaraq qalır. Onun adı ölkənin müstəqillik dövrünün mühüm mərhələləri ilə sıx bağlıdır.
Səadət Məhərrəmova
Vetenim Azərbaycandır.az